Еден од најзначајните австриски филмови до неодамна се сметаше за неповратно изгубен и беше откриен пред речиси една година. Сега експертите се борат да си ги вратат “Градот без Евреи” уште еднаш – овој пат како да го спасат него од уништување.
Снимен и емитувана во Виена во 1924 година, немиот филм покажува застрашувачки пророштво за антисемитизмот, кој почнува да ја освојува австриската престолнина во Првата светска војна. Лентата е базирана на истоимениот бестселер на австрискиот писател Хуго Бетауер. Заплетот ја открива историјата на антисемитистки расположенија на градоначалник, кој следејќи го зголемената социјално незадоволство, решава да ги протера сите Евреи. Неговата одлука сепак доведува во градот до целосен економски крах и вонредна висок процент на невработеност. На крајот градоначалникот ја сфаќа својата грешка и се гледа принуден да го укине законот и да ги поздрави повторно избрканите Евреи. Според филмскиот архив на Австрија, црно-белата продукција е првата кино дело, кое ги навестува ужасните активности на Третиот рајх. Така,тоа исто така, станува причина за убиството на Бетауер – либералниот писател и новинар кој бива убиен од нацистите само неколку дена по премиерата на филмот.
“Градот без Евреи” е нешто повеќе од филм. Тој е анти-нацистички манифест “, вели Николаус Востри од ФАА.
Пред базираниоте во Виена архив каде се поседуваше само фрагмент од оригиналот. Француски колекционер на уметнички дела сепак доаѓа сосема случајно до остатокот од филмот на бит чаршија во Париз во 2015 година Непознат до овој момент кадри докажуваат далеку радикалното лице на зголемената антисемистка бран во австрискиот град кој и до денес се смета за еден од најзначајните центри на еврејската култура во почетокот на XX век. “Овој филм е онаа врска што недостасува. Сега имаме не само побогата идеја за еврејската заедница во Виена, но и со сцени кои го покажуваат нејзиниот разбивање”, изјави уште Востри.
ФАА сепак стравува дека повторно може да ги изгуби бесценетите си придобивка поради оштетувањата нанесени од времето. Поради оваа причина институтот започна кампања за собирање средства, кој завршува на 10-ти декември. Целта е да се соберат доволно голема сума за реконструкција на високозапалимивите нитратните филм и неговото претставување пред пошироката јавност. Архивата веќе собра три четвртини од потребните 75 илјади. Евра. “Должни сме да го зачуваме и да го направиме достапен за пошироката јавност, не само поради историската вредност, но и за актуелната порака која ја носи. За ѕидовите кои ги градиме и луѓето кои се протерувани “, дополнува Востри.